• Eğitim ve Gelişim-İş Yaşamı-Kariyer-ŞirketlerYorum Yapılmamış

    gelecekte_calisma_hayati

    Herkes mevcut şartlar, kendi yetenekleri ve bilgisi dahilinde çalışmak zorundadır. Zorunluluk diyorum çünkü çalışmanın para kazanmaktan öte yemek içmek gibi bir ihtiyaçolduğunu düşünenlerdenim. Peki tam olarak nedir çalışmak?

    Ücret karşılığı bir işe sahip olmak mı? Peki ya ev işleriyle ve çocuk bakımıyla ilgilenen “ev hanımları”, çalışmış olurlar mı? Bir de önemli bir toplumsal rol olarak gönüllü belirli işler yapan kişiler var; gönüllü olarak bir işte, projede yer almak çalışma mıdır?

    Karşılığı ödensin ya da ödenmesin çalışmayı zihinsel ve fiziksel çabanın harcanmasını gerektiren, insan gereksinimlerini karşılayan mal ve hizmetlerin üretimini hedef alan ödevlerin yerine getirilmesi diye tanımlayabiliriz, diyorAnthony Giddens Sosyoloji kitabında, bütün kültürlerde çalışma ekonominin temelidir. Ekonomik sistem, mal ve hizmetlerin üretimini ve bölüşümünü düzenleyen  kurumlardan oluşur. Bu tanımı seviyorum çünkü tüm soruların cevabını içeriyor.

    Çalışma biçimi, çalışma eylemi için gereklilikler ve çalışma motivasyonu ilk insanın çalışmaya başlamasından bu yana sürekli bir dönüşüm içinde. Sanayi devriminden (18. ve 19. Y.Y.)  önce geniş aileler sadece kendi ailelerinin hayatlarının idamesi için çalışırlardı. Beslenme için gereken tarlayı ekip biçme konusu tüm ailenin göreviydi ve herkes tarlanın ekip biçilmesi konusunda baştan sona her sürece hakim olarak yaşarlardı. İş çeşitliliğivardı ve herkes bir diğerinden bağımsız olarak hayatta kalabilirdi, çünkü herkes işin tüm aşamalarını öğreniyordu. Sanayi devriminden sonra işler değişmeye başladı, öncesinde kendi evinde herkesten bağımsız kendi geçimi için çalışan insan, artık yavaş yavaş bir sistemin parçası olma yolunda ilerledi. Adam Smith Ulusların Zenginliği (1776) kitabındaişbölümünün sağladığı üstünlükleri bir topluiğne fabrikası üzerinden anlatıyor, “tek başına çalışan bir kişi bir günde belki 20 iğne yapabilir. Fakat bu işçinin ödevi bir dizi yalın işleme bölünürse, uzmanlaşmış işleri yapan on işçi işbirliği içinde günde 48.000 iğne üretebilir. Başka bir deyişle işçi başına üretim oranı 20’den 48.000’e çıkmıştır; her bir uzman işlemci tek başına çalıştığında yapabileceğinden 240 kat daha fazla iğne üretmektedir.”

    Adam Smith’ in düşüncelerinin etkisi Frederic Winslow Taylor’ın “bilimsel yönetim” dediği çalışmalarda devam etti. Taylor bir işi nasıl en etkin küçük parçalara böleceğimiz konusunda ayrıntılı incelemeler yaptı ve bir üretim sistemi olan Taylorizmi somutlaştırdı. Bugün işgücünün nitelikten yoksun bırakılması ve makineleştirilmesi ile eş anlama gelse de çalışma hayatımızda yeni bir dönem açtığı ve bugün ki çalışma hayatının dönüşümünde çok önemli bir kilometre taşı olduğu kabul edilmelidir. Sonuçta her değişim sancılı olur.

    Modern toplumda ekonomik olarak karşılıklı bağımlılığın, geleneksel toplumlara göre daha çok artmış olmasının müsebbibi kim diye sorsalar hiç düşünmeden Henry Fordderim; Taylor’ ın düşüncelerini benimseyip hayata geçiren ve geliştiren Henri Ford’ u, bir de bu sürece “kitlesel üretimin kitlesel pazarlar gerektirdiği” düşüncesini eklemesi nedeniyle geçen yüzyılın altın çocuğu ilan ediyorum. Yapılan işbölümü analizlerinedeniyle artan üretim çıktısı, alıcısı olmadan bir anlam ifade etmeyecekti, Ford işin bu kısmını geliştirdi ve bu “günde 8 saat çalışma ve 5 dolar” ile çalışanlara ürettiklerini tüketme şansının verilmesi anlamına geliyordu.

    Bu bahsedilen sistemlerin bugün artık yok olmaya doğru gitmesinin nedeni çalışanın işinde eylem özerkliğinin olmamasına dayanmakta; bu sistemlerde çalışan sadece işin bir parçasıdır, ne yapması gerektiği belirli sınırlarla çizilmiştir, işler yöneticiler tarafından belirlenmiştir ve yapması gerekenlerin dışına asla çıkamaz, yakından izlenir, üretim standartlarını korumak için disiplin çok yüksektir, sürekli denetim vardır. Bunların sonucunda ulaşılmak istenen hedeften çok farklı sonuçlar meydana gelir; işçinin morali düşük, işe kendini adaması mümkün değil, tatminsizlik var ve kaytarma düzeyi çok yüksek…

    İlk yorum yapan siz olun!

    Yorum ekle